“เห็นรอยแดงเล็ก ๆ ที่ก้นกบ… ใจหายเลย”
สำหรับผู้ดูแลผู้ป่วยติดเตียง แผลกดทับ (Pressure Injury หรือ Bed Sore) เป็นปัญหาที่น่ากลัวที่สุดปัญหาหนึ่ง เพราะเกิดเร็วแต่รักษายากและเจ็บปวดมาก แผลกดทับเกิดจากแรงกดทับนาน ๆ ร่วมกับความชื้น เสียดสี และโภชนาการไม่ดี โดยเฉพาะบริเวณปุ่มกระดูก เช่น ก้นกบ สะโพก ส้นเท้า และไหล่
ข่าวดีคือ การป้องกันดีกว่าการรักษา และผู้ดูแลมือใหม่ก็ทำได้! Ergozo จะพาคุณไปดูวิธีดูแลผิวอย่างถูกต้อง ช่วยให้ผู้สูงอายุที่คุณรักปลอดภัยจากแผลกดทับ มีผิวสุขภาพดี และนอนหลับสบายยิ่งขึ้น
แผลกดทับเกิดจากอะไร? (เข้าใจก่อนป้องกัน)
- แรงกดทับนานเกิน 2 ชั่วโมง → เลือดไหลเวียนไม่ดี เนื้อเยื่อขาดออกซิเจน
- ความชื้นจากปัสสาวะ อุจจาระ หรือเหงื่อ → ผิวอ่อนแอ เปื่อยง่าย
- การเสียดสีหรือไถลตัวขณะพลิกตัว → ผิวถลอก
- ปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ: อายุมาก ผิวบาง โภชนาการขาดโปรตีน เบาหวาน หรือน้ำหนักตัวน้อย/มาก
ระยะเริ่มต้น (Stage 1): ผิวแดงไม่ซีดเมื่อกด → ถ้าพบเร็วและดูแลทัน ยังกลับมาเป็นปกติได้
ขั้นตอนการดูแลผิวผู้ป่วยติดเตียงเพื่อป้องกันแผลกดทับ (ทำทุกวัน)
1. พลิกตัวและเปลี่ยนท่าทางสม่ำเสมอ (สำคัญที่สุด!)
- พลิกตะแคงตัวทุก 2 ชั่วโมง (กลางคืนก็ทำ)
- ใช้เทคนิค Log Roll (พลิกเหมือนท่อนไม้) โดยไม่ลากตัวผู้ป่วย เพื่อลดแรงเสียดสี
- จัดท่า: นอนหงาย (หัวเตียงสูงไม่เกิน 30 องศา), ตะแคง 30 องศา, หรือใช้หมอนรองสะโพก ส้นเท้า และหลัง
- ถ้ามีที่นอนลมหรือที่นอนกระจายแรงกด → ตรวจสอบประสิทธิภาพทุกวัน (สอดมือใต้บริเวณปุ่มกระดูก ควรยกมือขึ้นได้)
2. ตรวจผิวหนังทุกครั้งที่พลิกตัว
- สังเกตบริเวณก้นกบ สะโพก ส้นเท้า ไหล่ หางกระดูก และที่ผ้าอ้อมกด
- มองหา: รอยแดงที่ไม่ซีด, ผิวแข็ง/นิ่มผิดปกติ, ร้อน/เย็นกว่าปกติ, หรือตุ่มพอง
- ถ้าพบรอยแดง → เพิ่มความถี่พลิกตัวและแจ้งแพทย์/พยาบาลทันที
3. ทำความสะอาดผิวอย่างอ่อนโยน
- ใช้สบู่ pH 5.5 หรือน้ำอุ่นเช็ดเบา ๆ (ไม่ถูแรง)
- เช็ดจากด้านหน้าไปด้านหลัง โดยเฉพาะผู้หญิง เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
- หลังทำความสะอาด ซับให้แห้งสนิท ด้วยผ้าสะอาด (ห้ามถู)
- เปลี่ยนผ้าอ้อมและแผ่นรองซับทันทีเมื่อเปียกหรือสกปรก
4. ทาครีมบำรุงและกันผื่น
- ใช้ Barrier Cream หรือครีมกันผื่น (ที่มี Zinc Oxide หรือ Dimethicone) บริเวณขาหนีบ ก้น และปุ่มกระดูก
- ทาครีมให้ความชุ่มชื้น (Moisturizer) ทุกวันสำหรับผิวแห้งแตก
- หลีกเลี่ยง: แป้งฝุ่น, สบู่แรง, แอลกอฮอล์ หรือการนวดแรง
5. ควบคุมความชื้นและเลือกผ้าอ้อมที่เหมาะสม
- ใช้ ผ้าอ้อม Senio แบบเทป ที่ซึมซับดี แห้งเร็ว มี Wetness Indicator และระบายอากาศ
- ใช้แผ่นรองซับฉี่ (Underpad) ร่วมด้วย เพื่อเพิ่มชั้นป้องกันเตียงเปื้อนและลดความชื้น
- เปลี่ยนผ้าอ้อมทุก 4-6 ชั่วโมง หรือทันทีที่เปียก → ลดเวลาเปียกชื้นที่ทำให้ผิวเปื่อย
6. สนับสนุนด้วยโภชนาการและการเคลื่อนไหว
- ให้อาหารโปรตีนสูง (เนื้อ ไข่ นม ถั่ว) + วิตามิน C และสังกะสี เพื่อซ่อมแซมผิว
- ดื่มน้ำให้พอ (ถ้าแพทย์อนุญาต)
- ยืดเหยียดแขนขาเบา ๆ ทุกวันเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือด
5 เคล็ดลับผู้ดูแลมือใหม่ต้องจำ
- ใช้ผ้ารองยกตัว (Draw Sheet) ช่วยพลิกตัว → ลดแรงเมื่อยและแรงเสียดสี
- หลีกเลี่ยงการยกหัวเตียงสูงเกิน 30 องศา นาน ๆ เพราะอาจทำให้ผู้ป่วยไถลตัว
- ถ้าผู้ป่วยมีน้ำหนักมาก → ขอความช่วยเหลือจากคนอื่นหรือใช้อุปกรณ์ยก
- บันทึกทุกครั้งที่พลิกตัวและตรวจผิว → ช่วยติดตามได้ดี
- ในอากาศร้อนของไทย → ใช้พัดลมหรือเครื่องปรับอากาศช่วยระบายความชื้น
Senio Tape Diaper + Underpad ช่วยป้องกันแผลกดทับอย่างไร?
Senio แบบเทป ซึมซับเร็ว ล็อกของเหลว ไม่ไหลย้อน ผิวสัมผัสนุ่มและระบายอากาศดี ช่วยลดความอับชื้นที่เป็นสาเหตุหลักของแผลกดทับ เมื่อใช้ร่วมกับแผ่นรองซับคุณภาพ จะยิ่งเพิ่มความมั่นใจให้ผู้ดูแล
ช้อป Senio Tape Diaper และแผ่นรองซับที่ Ergozo.com ราคาดี มีโปรสำหรับผู้ดูแลระยะยาว ส่งฟรีทั่วประเทศ
สรุป: ป้องกันแผลกดทับด้วย “ความสม่ำเสมอ”
การดูแลผิวผู้ป่วยติดเตียงไม่ใช่เรื่องยาก แต่ต้องทำอย่างสม่ำเสมอทุกวัน แค่พลิกตัวทุก 2 ชม. + รักษาความสะอาดและแห้ง + ใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม คุณก็ช่วยให้ผู้สูงอายุมีผิวแข็งแรง มี dignity และลดภาระการรักษาในอนาคตได้มาก
คุณเคยเจอปัญหาแผลกดทับหรือยัง? หรือมีเทคนิคดูแลผิวดี ๆ ที่อยากแชร์? คอมเมนต์มาได้เลย Ergozo พร้อมตอบทุกคำถาม 💙
ติดต่อ Ergozo โทร: 02 791 0111 Line: @ergozo เว็บ: ergozo.com – อุปกรณ์ดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยครบวงจร
